Ticaret Bakanlığı 2019 Yılı Eylül Ayı Veri Bülteni

T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ DIŞ TİCARET, TİCARET, ESNAF ve KOOPERATİFLERE İLİŞKİN GEÇİCİ İDARİ VERİLER DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİNDE UYGULANAN SİSTEMLER

Tüm dünyada dış ticaret istatistikleri iki ana kategoride yayımlanmaktadır:

“Genel Ticaret Sistemi (GTS)” ve “Özel Ticaret Sistemi (ÖTS)”. Genel Ticaret Sistemi’nde (GTS), Gümrük alanlarına ve serbest bölgelere giren ve çıkan mallar da dış ticaret verisinde yer almaktadır.

Özel Ticaret Sistemi’nde (ÖTS) ise gümrük sınırı esas alınmaktadır. Bu tanıma göre serbest bölgeler ve gümrük antrepoları gümrük sınırı dışında yer almaktadır. Dünya örneklerine bakıldığında; GTS kullanımının ÖTS’ye nazaran daha yaygın olduğu görülmektedir. Türkiye’nin de dâhil olduğu 74 ülke ÖTS ile dış ticaret verilerini açıklamaktadır. AB ülkeleri genellikle ÖTS’yi tercih ederken, İngiltere başta olmak üzere bazı AB ülkeleri ile beraber, ABD, ÇHC, Kanada, Japonya, Rusya, G. Kore ve Hindistan gibi toplam 117 ülke ise GTS’yi kullanmaktadır. Fransa ve İtalya ise ÖTS’yi benimsemektedir. Ülkelerin çoğu tek bir sisteme göre veri yayımlamakla birlikte, her 2 sisteme göre de veri üretilebilmektedir. Ülkemiz Merkez Bankası da Ödemeler Dengesi hesaplarında GTS’yi kullanmaktadır.

2019 yılı itibariyle, dış ticaret istatistikleri hem Genel Ticaret Sistemine göre, hem de Özel Ticaret Sistemine göre analiz edilerek açıklanmaktadır. 2019 yılı Eylül ayına ilişkin dış ticaret verileri Bakanlığımız idari kayıtlarından, diğer dönemlere ilişkin veriler ise Bakanlığımız ve TÜİK ile ortaklaşa hazırlanarak TÜİK tarafından kamuoyu ile paylaşılan resmi dış ticaret verilerinden derlenerek hazırlanmıştır.

Diğer taraftan, GTS ve ÖTS kapsamındaki Resmi Dış Ticaret İstatistikleri, her ayın son iş günü TÜİK’ in resmi internet sayfasından kamuoyuna duyurulmaktadır.

T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I. DIŞ TİCARET VERİLERİ

I.I.A. GTS Kapsamında Genel İhracat ve İthalat Eylül ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre % 0,08, ithalat ise % 0,15 oranında artmıştır.

2019 yılı Eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre;  İhracat, % 0,08 artarak 15 milyar 220 milyon dolar,  İthalat, % 0,15 artarak 16 milyar 961 milyon dolar,  Dış ticaret hacmi, % 0,11 artarak 32 milyar 181 milyon dolar olmuştur. Dış ticaret açığı ise, 2018 yılı Eylül ayındaki 1 milyar 728 milyon dolar seviyesinden, % 0,79 oranında artarak 1 milyar 741 milyon dolar olmuştur. Eylül ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı % 89,73 olarak gerçekleşmiştir. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2018 yılı Eylül ayında % 89,80 iken, 2019 yılı Eylül ayında % 89,73 olmuştur.

Tablo 1: GTS’ye Göre Dış Ticaret Verileri (Milyon Dolar)

Grafik 1: GTS’ye Göre Aylara Göre Dış Ticaret Verileri 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) İhracat 15.209 15.220 0,08 129.200 132.505 2,56 İthalat 16.936 16.961 0,15 181.728 153.913 -15,31 Dış Ticaret Hacmi 32.145 32.181 0,11 310.927 286.419 -7,88 Dış Ticaret Dengesi -1.728 -1.741 0,79 -52.528 -21.408 -59,24 İhr./ İth. Karşılama Oranı (%) 89,8 89,7 71,1 86,1 Dış Ticaret Eylül Ocak-Eylül 15.209 15.220 16.936 16.961 32.145 32.181 -1.728 -1.741 -5.000 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Milyon Dolar İhracat İthalat Dış Ticaret Hacmi Dış Ticaret Dengesi

 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ GTS kapsamında son 12 aylık dönemde, • İhracat bir önceki döneme göre % 3,88 oranında artış ile 180 milyar 167 milyon dolar, ithalat ise % 17,90 oranında azalış ile 203 milyar 369 milyon dolar olmuştur. • Dış ticaret hacmi bir önceki döneme göre % 8,93 oranında azalarak 383 milyar 536 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise % 88,59 olmuştur. I.I.B. GTS Kapsamında Geniş Ekonomik Grupların (GEG) Sınıflamasına Göre İhracat ve İthalat En fazla ihracat “Ham madde (Ara mallar)” grubundan yapılmıştır.

2019 yılı Eylül ayında Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre ihracat incelendiğinde; en çok ihracat “Ham madde (Ara mallar)” (7 milyar 173 milyon dolar) grubunda yapılırken, bu grubu sırasıyla “Tüketim malları” (6 milyar 216 milyon dolar) ve “Yatırım (Sermaye) malları” (1 milyar 717 milyon dolar) grupları takip etmiştir.

Tablo 2: GEG Sınıflamasına Göre İhracat (Milyon Dolar) (GTS) En fazla ithalat “Ham madde (Ara mallar)” grubundan yapılmıştır. 2019 yılı Eylül ayında Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre ithalat incelendiğinde; en çok ithalat “Ham madde (Ara mallar)” (13 milyar 103 milyon dolar) grubunda yapılırken, bu grubu sırasıyla “Yatırım (Sermaye) malları” (2 milyar 53 milyon dolar) ve “Tüketim malları” (1 milyar 786 milyon dolar) grupları takip etmiştir.

Tablo 3: GEG Sınıflamasına Göre İthalat (Milyon Dolar) (GTS) 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Yatırım (Sermaye) malları 1.827 1.717 -6,00 15.159 16.016 5,65 2 Ham madde (Ara mallar) 7.443 7.173 -3,63 61.820 63.495 2,71 3 Tüketim malları 5.906 6.216 5,24 51.688 52.238 1,06 Diğer 33 114 249,51 533 757 42,18 15.209 15.220 0,08 129.200 132.505 2,56 Ocak-Eylül Toplam Sıra No Sektör adı (İhracat) Eylül 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Yatırım (Sermaye) malları 2.096 2.053 -2,06 23.591 18.713 -20,68 2 Ham madde (Ara mallar) 13.250 13.103 -1,11 136.899 119.591 -12,64 3 Tüketim malları 1.519 1.786 17,55 20.658 15.212 -26,36 Diğer 70 19 -72,70 580 397 -31,55 Toplam 16.936 16.961 0,15 181.728 153.913 -15,31 Sıra No Sektör adı (İthalat) Eylül Ocak-Eylül

4 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.I.C. GTS Kapsamında Fasıllara Göre İhracat ve İthalat GTS’ye göre en fazla ihracat yapılan fasıl “Motorlu Kara Taşıtları” olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en çok ihraç edilen “Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler, diğer kara taşıtları” faslını (2 milyar 268 milyon dolar), “Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler” (1 milyar 509 milyon dolar) ve “Elektrikli makina ve cihazlar, televizyon görüntü-ses kaydetmeverme cihazları” (841 milyon dolar) ihracatı takip etmiştir. Fasıllar düzeyinde en büyük 5 ihracat kalemi aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Tablo 4: Fasıl Verilerine Göre İhracat (Milyon Dolar) (GTS) GTS’ye göre en fazla ithalat yapılan fasıl “Mineral Yakıtlar” olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en çok ithal edilen “Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler” faslını (3 milyar 263 milyon dolar), “Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler” (1 milyar 717 milyon dolar) ve “Demir ve çelik” (1 milyar 315 milyon dolar) ithalatı takip etmiştir. Fasıllar düzeyinde en büyük 5 ithalat kalemi aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Tablo 5: Fasıl Verilerine Göre İthalat (Milyon Dolar) (GTS) 2018 2019 2018 2019 1 Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler, diğer kara taşıtları 2.258 2.268 20.153 19.742 2 Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler 1.501 1.509 12.385 13.045 3 Elektrikli makina ve cihazlar, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları 835 841 7.033 6.983 4 Demir ve çelik 1.029 809 8.018 7.814 5 Örme giyim eşyası ve aksesuarı 789 797 6.834 6.833 Diğer 8.798 8.995 74.776 78.089 15.209 15.220 129.200 132.505 Ocak-Eylül Toplam Sıra No Fasıl Açıklaması (İhracat) Eylül 2018 2019 2018 2019 1 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler 3.844 3.263 32.451 31.232 2 Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler 1.858 1.717 21.045 16.006 3 Demir ve çelik 1.439 1.315 14.881 11.409 4 Elektrikli makina ve cihazlar, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları 1.222 1.301 13.564 11.004 5 Kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar 571 1.105 10.791 8.436 Diğer 8.002 8.260 88.995 75.826 16.936 16.961 181.728 153.913 Sıra No Fasıl Açıklaması (İthalat) Eylül Ocak-Eylül Toplam

5 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.I.D. GTS Kapsamında Ülkelere Göre İhracat ve İthalat GTS’ye göre en fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Almanya, İngiltere ve İtalya olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya (1 milyar 376 milyon dolar) olurken, bu ülkeyi sırasıyla İngiltere (1 milyar 108 milyon dolar) ve İtalya (882 milyon dolar) izlemektedir.

Tablo 6: Ülkelere Göre İhracat (Milyon Dolar) (GTS) Grafik 2: İhracatta İlk 3 Ülkenin Genel İçindeki Payları (GTS) GTS’ye göre en fazla ithalat yapılan ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu, Çin ve Almanya olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en fazla ithalat yapılan ülke Rusya Federasyonu (1 milyar 872 milyon dolar) olurken, bu ülkeyi sırasıyla Çin (1 milyar 596 milyon dolar) ve Almanya (1 milyar 581 milyon dolar) izlemektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Almanya 1.516 1.376 -9,22 12.955 12.354 -4,64 2 İngiltere 1.086 1.108 2,02 8.440 8.474 0,40 3 İtalya 849 882 3,87 7.383 7.161 -3,01 4 Irak 819 872 6,54 6.765 7.220 6,72 5 ABD 753 765 1,56 6.530 6.581 0,79 Diğer 10.185 10.217 0,31 87.126 90.715 4,12 15.209 15.220 0,08 129.200 132.505 2,56 Eylül Ocak-Eylül Toplam Sıra No Ülke Adı (İhracat) %10,0 %9,0 %7,1 %7,3 %5,6 %5,8 % 0 % 2 % 4 % 6 % 8 % 10 % 12 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Genel İhracat İçindeki Pay (%) Almanya İngiltere İtalya

6 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Tablo 7: Ülkelere Göre İthalat (Milyon Dolar) (GTS) Grafik 3: İthalatta İlk 3 Ülkenin Genel İçindeki Payları (GTS) I.I.E. GTS Kapsamında Taşıma Şekillerine Göre İhracat ve İthalat GTS’ye göre 2019 yılı Eylül ayında dış ticarette en çok kullanılan taşıma şekli Deniz Yolu taşımacılığı olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında gerçekleştirilen ihracatın taşıma şekillerine bakıldığında en çok ihracat “Deniz Yolu” (9 milyar 164 milyon dolar) ile yapılırken, bu taşıma şeklini sırasıyla “Kara Yolu” (4 milyar 648 milyon dolar) ve “Hava Yolu” ulaşımı (1 milyar 252 milyon dolar) izlemektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Rusya Federasyonu 1.800 1.872 4,02 17.205 16.881 -1,88 2 Çin 1.599 1.596 -0,23 17.477 13.724 -21,48 3 Almanya 1.453 1.581 8,83 16.755 13.896 -17,07 4 ABD 1.157 1.044 -9,78 9.888 8.979 -9,18 5 Irak 182 835 357,90 1.422 2.076 46,00 Diğer 10.745 10.034 -6,62 118.981 98.358 -17,33 Toplam 16.936 16.961 0,15 181.728 153.913 -15,31 Eylül Ocak-Eylül Sıra No Ülke Adı (İthalat) %10,6 %11,0 9,4% 9,4% 8,6% 9,3% % 0 % 2 % 4 % 6 % 8 % 10 % 12 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Genel İthalat İçindeki Pay (%) Rusya Federasyonu Çin Almanya

7 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Grafik 4: Taşıma Şekillerine Göre İhracat (%) (GTS) Not: Diğer taşıma şekli, kendinden hareketli araçlar, boru hattı ve postayla göndermeyi de içermektedir. GTS’ye göre 2019 yılı Eylül ayında gerçekleştirilen ithalatın taşıma şekillerine bakıldığında ise, en çok ithalat “Deniz Yolu” (10 milyar 364 milyon dolar) ile yapılırken, bu taşıma şeklini sırasıyla “Kara Yolu” ulaşımı (3 milyar 91 milyon dolar) ve “Hava Yolu” (2 milyar 390 milyon dolar) izlemektedir.

Grafik 5: Taşıma Şekillerine Göre İthalat (%) (GTS) Not: Diğer taşıma şekli, kendinden hareketli araçlar, boru hattı ve postayla göndermeyi de içermektedir. I.I.F. GTS Kapsamında Ödeme Şekillerine Göre İhracat ve İthalat 2019 yılı Eylül ayında ihracatta tercih edilen ödeme şekillerine bakıldığında; en çok ihracat “Mal Mukabili Ödeme” (9 milyar 893 milyon dolar) ile yapılırken, bu ödeme şeklini “Peşin Ödeme” (1 milyar 970 milyon dolar) ve “Vesaik Mukabili Ödeme” (1 milyar 787 milyon dolar) takip etmiştir. 61,0% 60,2% 28,6% 30,5% 9,5% 8,2% 0,4% 0,6% 0,5% 0,4% 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) DiĞer Demir Hava Kara Deniz 61,2% 61,1% 15,7% 18,2% 9,9% 14,1% 0,6% 0,6% 12,5% 6,0% 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) DiĞer Demir Hava Kara Deniz

8 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Tablo 8: Ödeme Şekillerine Göre İhracat (Milyon Dolar) (GTS) 2019 yılı Eylül ayında ithalatta tercih edilen ödeme şekillerine bakıldığında; en çok ithalat “Mal Mukabili Ödeme” (9 milyar 839 milyon dolar) ile yapılırken, bu ödeme şeklini “Peşin Ödeme” (4 milyar 146 milyon dolar) ve “Vadeli Akreditif” (1 milyar 32 milyon dolar) takip etmiştir. Tablo 9: Ödeme Şekillerine Göre İthalat (Milyon Dolar) (GTS) 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) Mal Mukabili Ödeme 9.972 9.893 -0,79 85.214 86.014 0,94 Peşin Ödeme 1.489 1.970 32,33 12.708 16.100 26,69 Vesaik Mukabili Ödeme 1.890 1.787 -5,48 16.780 15.369 -8,41 Vadeli Akreditif 218 165 -24,65 1.820 1.777 -2,36 Bedelsiz 92 167 80,63 1.223 1.316 7,67 Akreditif 1.046 830 -20,65 7.048 8.393 19,08 Diğer* 502 410 -18,26 4.408 3.537 -19,75 TOPLAM 15.209 15.220 0,08 129.200 132.505 2,56 Ödeme Şekli (İhracat) Eylül Ocak-Eylül *"Diğer": Bağlı Muamele, Kabul Kredili Akreditif, Kabul Kredili Vesaik Mukabili, Kabul Kredili Mal Mukabili, Peşin Akreditif, Özel takas ve Özel Hesap ödeme şekillerini içermektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) Mal Mukabili Ödeme 9.651 9.839 1,94 96.253 94.457 -1,87 Peşin Ödeme 3.775 4.146 9,81 48.116 31.619 -34,29 Vesaik Mukabili Ödeme 604 474 -21,53 6.182 4.546 -26,45 Vadeli Akreditif 991 1.032 4,19 8.433 9.809 16,32 Bedelsiz 1.018 853 -16,19 8.487 8.197 -3,42 Akreditif 714 371 -48,06 7.746 3.457 -55,37 Diğer* 183 247 34,81 6.510 1.828 -71,93 TOPLAM 16.936 16.961 0,15 181.728 153.913 -15,31 *"Diğer": Bağlı Muamele, Kabul Kredili Akreditif, Kabul Kredili Vesaik Mukabili, Kabul Kredili Mal Mukabili, Peşin Akreditif, Özel takas ve Özel Hesap ödeme şekillerini içermektedir. Eylül Ocak-Eylül Ödeme Şekli (İthalat)

9 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.II.A. ÖTS Kapsamında Genel İhracat ve İthalat Eylül ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre % 0,28, ithalat ise % 0,92 oranında artmıştır. 2019 yılı Eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre;  İhracat, % 0,28 artarak 14 milyar 437 milyon dolar,  İthalat, % 0,92 artarak 16 milyar 478 milyon dolar,  Dış ticaret hacmi, % 0,62 artarak 30 milyar 915 milyon dolar olmuştur. Dış ticaret açığı ise, 2018 yılı Eylül ayındaki 1 milyar 929 milyon dolar seviyesinden, % 5,77 oranında artarak 2 milyar 40 milyon dolara yükselmiştir. Eylül ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı % 87,62 olmuştur. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2018 yılı Eylül ayında % 88,19 iken, 2019 yılı Eylül ayında % 87,62 olarak gerçekleşmiştir.

Tablo 10: ÖTS’ye Göre Dış Ticaret Verileri (Milyon Dolar)

Grafik 6: Aylara Göre Dış Ticaret Verileri 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) İhracat 14.398 14.437 0,28 122.942 125.796 2,32 İthalat 16.327 16.478 0,92 174.155 148.417 -14,78 Dış Ticaret Hacmi 30.724 30.915 0,62 297.097 274.213 -7,70 Dış Ticaret Dengesi -1.929 -2.040 5,77 -51.213 -22.621 -55,83 İhr./ İth. Karşılama Oranı (%) 88,2 87,6 70,6 84,8 Dış Ticaret Eylül Ocak-Eylül 14.398 14.437 16.327 16.478 30.724 30.915 -1.929 -2.040 -5.000 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Milyon Dolar İhracat İthalat Dış Ticaret Hacmi Dış Ticaret Dengesi

10 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ ÖTS kapsamında son 12 aylık dönemde, • İhracat bir önceki döneme göre % 3,57 oranında artış ile 170 milyar 774 milyon dolar, ithalat ise % 17,45 oranında azalış ile 197 milyar 309 milyon dolar olmuştur. • Dış ticaret hacmi bir önceki döneme göre % 8,87 oranında azalarak 368 milyar 84 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise % 86,55 olmuştur. I.II.B. ÖTS Kapsamında Geniş Ekonomik Grupların (GEG) Sınıflamasına Göre İhracat ve İthalat En fazla ihracat “Ham madde (Ara mallar)” grubundan yapılmıştır. 2019 yılı Eylül ayında Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre ihracat incelendiğinde; en çok ihracat “Ham madde (Ara mallar)” (6 milyar 803 milyon dolar) grubunda yapılırken, bu grubu sırasıyla “Tüketim malları” (5 milyar 935 milyon dolar) ve “Yatırım (Sermaye) malları” (1 milyar 645 milyon dolar) grupları takip etmiştir.

Tablo 11: GEG Sınıflamasına Göre İhracat (Milyon Dolar) (ÖTS) En fazla ithalat “Ham madde (Ara mallar)” grubundan yapılmıştır. 2019 yılı Eylül ayında Geniş Ekonomik Grupların sınıflamasına göre ithalat incelendiğinde; en çok ithalat “Ham madde (Ara mallar)” (12 milyar 833 milyon dolar) grubunda yapılırken, bu grubu sırasıyla “Yatırım (Sermaye) malları” (2 milyar 20 milyon dolar) ve “Tüketim malları” (1 milyar 606 milyon dolar) grupları takip etmiştir. Tablo 12: GEG Sınıflamasına Göre İthalat (Milyon Dolar) (ÖTS) 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Yatırım (Sermaye) malları 1.657 1.645 -0,71 14.380 15.144 5,31 2 Ham madde (Ara mallar) 7.034 6.803 -3,28 58.505 59.862 2,32 3 Tüketim malları 5.676 5.935 4,57 49.565 50.042 0,96 Diğer 32 54 71,51 492 748 52,01 14.398 14.437 0,28 122.942 125.796 2,32 Ocak-Eylül Toplam Sıra No Sektör adı Eylül 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Yatırım (Sermaye) malları 2.006 2.020 0,70 22.479 18.465 -17,86 2 Ham madde (Ara mallar) 12.852 12.833 -0,15 132.834 116.370 -12,39 3 Tüketim malları 1.395 1.606 15,12 18.252 13.186 -27,76 Diğer 73 19 -74,72 590 396 -32,94 Toplam 16.327 16.478 0,92 174.155 148.417 -14,78 Sıra No Sektör adı Eylül Ocak-Eylül 11 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.II.C. ÖTS Kapsamında Fasıllara Göre İhracat ve İthalat ÖTS’ye göre en fazla ihracat yapılan fasıl “Motorlu Kara Taşıtları” olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en çok ihraç edilen “Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler, diğer kara taşıtları” faslını (2 milyar 149 milyon dolar), “Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler” (1 milyar 408 milyon dolar) ve “Demir ve çelik” (807 milyon dolar) ihracatı takip etmiştir. Fasıllar düzeyinde en büyük 5 ihracat kalemi aşağıdaki tabloda görülmektedir. Tablo 13: Fasıl Verilerine Göre İhracat (Milyon Dolar) (ÖTS) ÖTS’ye göre en fazla ithalat yapılan fasıl “Mineral Yakıtlar” olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en çok ithal edilen “Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler” faslını (3 milyar 263 milyon dolar), “Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler” (1 milyar 664 milyon dolar) ve “Demir ve çelik” (1 milyar 290 milyon dolar) ithalatı takip etmiştir. Fasıllar düzeyinde en büyük 5 ithalat kalemi aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 14: Fasıl Verilerine Göre İthalat (Milyon Dolar) (ÖTS) 2018 2019 2018 2019 1 Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler, diğer kara taşıtları 2.198 2.149 19.623 19.156 2 Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler 1.311 1.408 11.551 12.099 3 Demir ve çelik 1.034 807 8.076 7.727 4 Örme giyim eşyası ve aksesuarı 781 789 6.745 6.741 5 Elektrikli makina ve cihazlar, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları 749 769 6.282 6.237 Diğer 8.325 8.516 70.665 73.836 14.398 14.437 122.942 125.796 Ocak-Eylül Toplam Sıra No Fasıl Açıklaması Eylül 2018 2019 2018 2019 1 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler 3.695 3.263 31.855 30.955 2 Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler 1.742 1.664 19.878 15.571 3 Demir ve çelik 1.414 1.290 14.727 11.117 4 Elektrikli makina ve cihazlar, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları 1.186 1.265 12.974 10.696 5 Kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar 571 1.104 10.782 8.424 Diğer 7.719 7.892 83.938 71.655 16.327 16.478 174.155 148.417 Sıra No Fasıl Açıklaması Eylül Ocak-Eylül Toplam

12 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.II.D. ÖTS Kapsamında Ülkelere Göre İhracat ve İthalat ÖTS’ye göre en fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla Almanya, İngiltere ve İtalya olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya (1 milyar 275 milyon dolar) olurken, bu ülkeyi sırasıyla İngiltere (1 milyar 56 milyon dolar) ve İtalya (847 milyon dolar) izlemektedir. Tablo 15: Ülkelere Göre İhracat (Milyon Dolar) (ÖTS) Grafik 7: İhracatta İlk 3 Ülkenin Genel İçindeki Payları (ÖTS) ÖTS’ye göre en fazla ithalat yapılan ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu, Çin ve Almanya olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında en fazla ithalat yapılan ülke Rusya Federasyonu (1 milyar 859 milyon dolar) olurken, bu ülkeyi sırasıyla Çin (1 milyar 536 milyon dolar) ve Almanya (1 milyar 485 milyon dolar) izlemektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Almanya 1.418 1.275 -10,07 12.057 11.460 -4,95 2 İngiltere 1.054 1.056 0,19 8.171 8.158 -0,17 3 İtalya 815 847 4,01 7.079 6.827 -3,56 4 Irak 715 778 8,73 5.931 6.304 6,30 5 ABD 691 701 1,37 6.014 5.945 -1,15 Diğer 9.705 9.781 0,78 83.689 87.102 4,08 14.398 14.437 0,28 122.942 125.796 2,32 Eylül Ocak-Eylül Toplam Sıra No Ülke Adı %9,8 %8,8 %7,3 %7,3 %5,7 %5,9 % 0 % 2 % 4 % 6 % 8 % 10 % 12 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Genel İhracat İçindeki Pay (%) Almanya İngiltere İtalya

13 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Tablo 16: Ülkelere Göre İthalat (Milyon Dolar) (ÖTS) Grafik 8: İthalatta İlk 3 Ülkenin Genel İçindeki Payları (ÖTS) I.II.E. ÖTS Kapsamında Taşıma Şekillerine Göre İhracat ve İthalat ÖTS’ye göre 2019 yılı Eylül ayında dış ticarette en çok kullanılan taşıma şekli Deniz Yolu taşımacılığı olmuştur. 2019 yılı Eylül ayında gerçekleştirilen ihracatın taşıma şekillerine bakıldığında en çok ihracat “Deniz Yolu” (8 milyar 810 milyon dolar) ile yapılırken, bu taşıma şeklini sırasıyla “Kara Yolu” (4 milyar 242 milyon dolar) ve “Hava Yolu” ulaşımı (1 milyar 232 milyon dolar) izlemektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) 1 Rusya Federasyonu 1.722 1.859 7,93 16.583 16.521 -0,37 2 Çin 1.510 1.536 1,71 16.670 13.216 -20,72 3 Almanya 1.413 1.485 5,12 15.561 12.911 -17,03 4 ABD 1.107 1.018 -8,08 9.410 8.491 -9,76 5 Irak 179 827 362,49 1.254 1.947 55,21 Diğer 10.395 9.753 -6,18 114.676 95.330 -16,87 Toplam 16.327 16.478 0,92 174.155 148.417 -14,78 Eylül Ocak-Eylül Sıra No Ülke Adı %10,5 %11,3 9,2% 9,3% 8,7% 9,0% % 0 % 2 % 4 % 6 % 8 % 10 % 12 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Genel İthalat İçindeki Pay (%) Rusya Federasyonu Çin Almanya

14 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Grafik 9: Taşıma Şekillerine Göre İhracat (%) (ÖTS) Not: Diğer taşıma şekli, kendinden hareketli araçlar, boru hattı ve postayla göndermeyi de içermektedir. ÖTS’ye göre 2019 yılı Eylül ayında gerçekleştirilen ithalatın taşıma şekillerine bakıldığında ise, en çok ithalat “Deniz Yolu” (10 milyar 220 milyon dolar) ile yapılırken, bu taşıma şeklini sırasıyla “Kara Yolu” ulaşımı (2 milyar 812 milyon dolar) ve “Hava Yolu” (2 milyar 343 milyon dolar) izlemektedir. Grafik 10: Taşıma Şekillerine Göre İthalat (%) (ÖTS) Not: Diğer taşıma şekli, kendinden hareketli araçlar, boru hattı ve postayla göndermeyi de içermektedir. I.II.F. ÖTS Kapsamında Ödeme Şekillerine Göre İhracat ve İthalat 2019 yılı Eylül ayında ihracatta tercih edilen ödeme şekillerine bakıldığında; en çok ihracat “Mal Mukabili Ödeme” (9 milyar 628 milyon dolar) ile yapılırken, bu ödeme şeklini “Peşin Ödeme” (1 milyar 920 milyon dolar) ve “Vesaik Mukabili Ödeme” (1 milyar 774 milyon dolar) takip etmiştir. 62,3% 61,0% 27,0% 29,4% 9,8% 8,5% 0,5% 0,6% 0,4% 0,5% 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) DiĞer Demir Hava Kara Deniz 61,2% 62,0% 15,1% 17,1% 10,2% 14,2% 0,6% 0,6% 12,9% 6,1% 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) DiĞer Demir Hava Kara Deniz

15 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ Tablo 17: Ödeme Şekillerine Göre İhracat (Milyon Dolar) (ÖTS) 2019 yılı Eylül ayında ithalatta tercih edilen ödeme şekillerine bakıldığında; en çok ithalat “Mal Mukabili Ödeme” (8 milyar 51 milyon dolar) ile yapılırken, bu ödeme şeklini “Peşin Ödeme” (5 milyar 443 milyon dolar) ve “Vadeli Akreditif” (1 milyar 105 milyon dolar) takip etmiştir. Tablo 18: Ödeme Şekillerine Göre İthalat (Milyon Dolar) (ÖTS) 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) Mal Mukabili Ödeme 9.694 9.628 -0,67 82.742 83.463 0,87 Peşin Ödeme 1.452 1.920 32,23 12.317 15.689 27,38 Vesaik Mukabili Ödeme 1.878 1.774 -5,52 16.565 15.161 -8,48 Vadeli Akreditif 216 163 -24,75 1.807 1.761 -2,59 Bedelsiz 89 106 18,24 1.186 1.196 0,90 Akreditif 1.045 828 -20,76 7.010 8.360 19,26 Diğer* 24 19 -22,06 1.316 166 -87,40 TOPLAM 14.398 14.437 0,28 122.942 125.796 2,32 Ödeme Şekli Eylül Ocak-Eylül *"Diğer": Bağlı Muamele, Kabul Kredili Akreditif, Kabul Kredili Vesaik Mukabili, Kabul Kredili Mal Mukabili, Peşin Akreditif, Özel takas ve Özel Hesap ödeme şekillerini içermektedir. 2018 2019 Değişim (%) 2018 2019 Değişim (%) Mal Mukabili Ödeme 8.433 8.051 -4,54 84.823 77.494 -8,64 Peşin Ödeme 4.626 5.443 17,66 56.317 42.815 -23,97 Vesaik Mukabili Ödeme 564 553 -1,90 6.156 5.135 -16,58 Vadeli Akreditif 1.009 1.105 9,50 8.971 10.070 12,25 Bedelsiz 803 734 -8,60 6.226 7.085 13,79 Akreditif 828 420 -49,25 8.710 4.224 -51,50 Diğer* 63 171 172,37 2.952 1.594 -46,01 TOPLAM 16.327 16.478 0,92 174.155 148.417 -14,78 *"Diğer": Bağlı Muamele, Kabul Kredili Akreditif, Kabul Kredili Vesaik Mukabili, Kabul Kredili Mal Mukabili, Peşin Akreditif, Özel takas ve Özel Hesap ödeme şekillerini içermektedir. Eylül Ocak-Eylül Ödeme Şekli

16 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ I.II.G. ÖTS Kapsamında TL ile Beyan Edilen İhracat ve İthalat Tablo 19: TL ile Yapılan Dış Ticaret 2019 yılı Eylül ayında milli paramızla ihracat işlemlerini gerçekleştirdiğimiz ülke sayısı 175’e yükselirken, aynı dönemde milli paramızla ihracat yapan firma sayısı 6.824 olmuştur. Ayrıca, bu dönemde TL ile yapılan ihracat geçen yılın aynı ayına göre % 2,61 azalış göstermiştir. 2019 yılı Eylül ayında milli paramızla ithalat işlemlerini gerçekleştirdiğimiz ülke sayısı 109’a yükselirken, aynı dönemde milli paramızla ithalat yapan firma sayısı 1.003 olmuştur. Ayrıca, bu dönemde TL ile yapılan ithalat bir önceki yılın aynı ayına göre % 26,22 oranında artmıştır. II. GÜMRÜK VERGİLERİNE İLİŞKİN VERİLER 2019 yılı Eylül ayında 11,9 Milyar TL vergi Gümrük İdarelerince tahsil edildi. Gümrük İdareleri tarafından 2019 yılı Ağustos ayında 11 milyar 930 milyon TL, 2019 yılı Eylül ayında 11 milyar 889 milyon TL vergi tahsil edilmiştir. 2019 yılı Ocak-Ağustos döneminde ülkemiz vergi gelirleri toplamı 432 milyar 685 milyon TL olup, Gümrük İdarelerince tahsil edilen vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı % 23,20 olarak gerçekleşmiştir. Yıl Beyanname Türü Kıymet (Milyon TL) Ülke Sayısı Firma Sayısı İhracat 5.169 173 6.171 İthalat 4.574 108 959 İhracat 5.034 175 6.824 İthalat 5.773 109 1.003 İhracat -2,61 1,16 10,58 İthalat 26,22 0,93 4,59 2018 (Eylül) 2019 (Eylül) Değişim (%)

17 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ III. ŞİRKET VERİLERİ Tablo 20: Türlerine Göre Aktif Firma Sayıları 2019 yılı Ağustos ayında toplam aktif firma sayısı 1.978.080 iken, Eylül ayında 8.832 adet artarak 1.986.912 olmuştur. IV. HAL KAYIT SİSTEMİ VERİLERİ Tablo 21: Hal Kayıt Sistemi Verileri 2019 yılı Eylül ayında Hal Kayıt Sistemine kayıtlı kişi sayısı 52.487, bildirim sayısı ise 13.741.495 ‘tir. Bu dönemde, bir önceki yılın aynı ayına göre Hal Kayıt Sistemine kayıtlı kişi sayısında %7,59’luk artış, bildirim sayısında da % 10,30’luk bir artış olmuştur. Limited Şirket 845.073 Ticari İşletme 726.199 Şube 207.365 Anonim Şirket 134.699 Kooperatif 36.075 Kollektif Şirket 35.722 Komandit Şirket 1.779 Donatma İştiraki 0 Toplam 1.986.912 Türü Aktif Firma 2018 2019 Değişim (%) Hal Kayıt Sistemine Kayıtlı Kişi Sayısı 48.784 52.487 7,59 Bildirim Sayısı 12.457.828 13.741.495 10,30 Dönem Eylül

18 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ V. ESNAF, SANATKÂRLAR VE KOOPERATİFÇİLİK VERİLERİ Tablo 22: Esnaf ve Sanatkâr Sayıları 2019 yılı Eylül ayında esnaf ve sanatkâr sayısı 1.779.254 iken, toplam işyeri sayısı ise 1.914.775 olmuştur. Tablo 23: Kooperatif ve Ortak Sayıları 2019 yılı Eylül ayında Türkiye genelinde kooperatif sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,15 artarak 12.262’ye ulaşmıştır. Aynı dönemde kooperatiflerin ortak sayısı ise 1.567.536 olmuştur. Esnaf ve Sanatkarlar Sayı Kadın 293.457 Erkek 1.485.797 Toplam 1.779.254 Esnaf ve Sanatkâr İşyeri Sayısı 1.914.775 2018 2019 Değişim (%) Kooperatif Sayısı 11.888 12.262 3,15 Ortak Sayısı 1.563.984 1.567.536 0,23 Dönem Eylül

19 T.C. TİCARET BAKANLIĞI 2019 YILI EYLÜL AYI VERİ BÜLTENİ YASAL UYARI Bültende yer verilen görüş ve değerlendirmeler, hiçbir kişi, kurum veya kuruluşa herhangi bir taahhüt içermemekte olup, sadece bilgi amaçlıdır. Bültende yer alan bilgiler, kaynak gösterilmek suretiyle yayımlanabilir; ancak bu bilgiler ticari amaçlarla kullanılamaz. Bültendeki bilgilerin telif ve diğer her türlü hakkı Ticaret Bakanlığı’na aittir. Ticaret Bakanlığı, Bültende yer alan bilgi, görüş ve değerlendirmelerin doğru, değişmez ve eksiksiz olması konusunda hiçbir taahhüt ve sorumluluk kabul etmez. Bültendeki bilgilerin yanlış veya eksik kullanımı veya yorumlanması sonucunda Ticaret Bakanlığı’na hiçbir kusur veya sorumluluk yüklenemez. Tabloda yer alan rakamlar yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir. Ticaret Bakanlığı, Bültende yer alan bütün bilgileri ve tasarımı önceden bildirimde bulunma

https://ticaret.gov.tr/data/5d945a9313b876d054c16f4c/2019%20YILI%20EYL%C3%9CL%20AYI%20VER%C4%B0%20B%C3%9CLTEN%C4%B0.pdf

Tüm Haberler